- Projekt
- Powierzchnia użytkowa
- Wojciech Dobry
- ok. 7 min
- 2:34, napisy PL
Jak obliczyć powierzchnię użytkową domu? PN-ISO 9836 krok po kroku
Powierzchnię użytkową domu liczysz jako sumę podłóg wszystkich pomieszczeń zmierzonych po tynku, przy czym część o wysokości od 1,40 m do 2,20 m wliczasz w połowie, a część niższą niż 1,40 m pomijasz. Dlatego pokój 4 × 5 m na poddaszu przy ściance kolankowej 1 m i dachu o nachyleniu 45° ma 20 m² podłogi, ale tylko 16 m² powierzchni użytkowej.
Jak policzyć
Zasadę wysokości 2,20 m i 1,40 m podaje rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (§ 20), które każe liczyć powierzchnię użytkową według normy PN-ISO 9836. Tak liczy ją projektant w projekcie budowlanym i tak zwykle podają ją katalogi projektów.
W skrócie:
powierzchnia użytkowa = suma po pomieszczeniach (powierzchnia o wysokości ≥ 2,20 m + 0,5 × powierzchnia o wysokości od 1,40 m do 2,20 m)
Krok po kroku:
- Wypisz pomieszczenia na każdej kondygnacji: pokoje, kuchnię, łazienki, korytarze, garderoby, pomieszczenia gospodarcze i garaż w bryle domu. Pomiń balkony, tarasy, loggie i nieużytkowe strychy.
- Zmierz każde pomieszczenie na poziomie podłogi, między gotowymi ścianami, czyli po tynku. Listew przypodłogowych nie odejmujesz. Jeśli mierzysz surowe mury, odejmij grubość tynku, w projektach zwykle 1,5 cm z każdej strony.
- Na poddaszu wyznacz dwie linie: tam, gdzie wysokość pod skosem wynosi 1,40 m, i tam, gdzie wynosi 2,20 m. Wysokość mierzysz w pionie, od gotowej podłogi do gotowego sufitu.
- Podziel podłogę na trzy pasy: pas niższy niż 1,40 m liczysz w 0%, pas od 1,40 m do 2,20 m w 50%, a resztę w 100%.
- Zsumuj pomieszczenia na kondygnacji, a potem kondygnacje.
Gdzie leżą linie 1,40 m i 2,20 m? Przy prostym skosie odległość od ścianki kolankowej to:
odległość = (wysokość linii − wysokość ścianki kolankowej) ÷ tangens kąta nachylenia dachu
Przy ściance 1,00 m i dachu 45° (tangens 45° = 1) linia 1,40 m leży 0,40 m od ścianki, a linia 2,20 m leży 1,20 m od ścianki. Przy dachu 30° (tangens ok. 0,58) te same linie odsuwają się na ok. 0,69 i 2,08 m.
- od 2,20 m: 100%
- 1,40–2,20 m: 50%
- poniżej 1,40 m: 0%
Najczęstsze błędy to mierzenie po zewnętrznym obrysie ścian (to inna wielkość: powierzchnia zabudowy albo całkowita), doliczanie balkonu i tarasu, pomijanie tynku i mierzenie podłogi poddasza wzdłuż skosu zamiast w poziomie. Więcej o samym poddaszu przeczytasz w artykule powierzchnia użytkowa poddasza: co liczy się w 100%, a co w 50%.
Co się liczy, a co nie
| Część domu | Do powierzchni użytkowej | Uwagi |
|---|---|---|
| Pomieszczenie o wysokości od 2,20 m | 100% | Pokoje, kuchnia, łazienki, korytarze, garderoby, antresole |
| Część o wysokości od 1,40 m do 2,20 m | 50% | Zwykle pas pod skosem na poddaszu |
| Część niższa niż 1,40 m | 0% | Pas przy ściance kolankowej |
| Ściany, przegrody, słupy, kominy, szachty | 0% | Mierzysz między gotowymi ścianami |
| Balkon, taras, loggia | 0% | W projekcie podaje się je osobno |
| Strych nieużytkowy | 0% | Poddasze bez funkcji mieszkalnej |
| Miejsce pod schodami | pod schodami L i U według wysokości pod biegiem, pod prostym biegiem 100% | Tak liczą tabele projektów z katalogu GUNB |
| Garaż i kotłownia w bryle domu | zwykle 100% | Projekty często podają też powierzchnię bez garażu |
| Klatka schodowa na piętrze | 100%, razem z otworem w stropie | Tak liczą projekty z katalogu GUNB |
Reguły z tabeli pochodzą z rozporządzenia i z normy PN-ISO 9836. Przy garażu, klatce schodowej i miejscu pod schodami praktyka projektantów bywa różna, więc sprawdź, jak policzono je w projekcie, który porównujesz. Baukit liczy je domyślnie tak, jak w tabeli, a inne zasady wybierzesz w oknie „Reguły powierzchni”.
- pomieszczenia: 100%
- ściany, słupy, komin: 0%
- klatka schodowa: sprawdź w projekcie
Przykład: poddasze z pokojem 4 × 5 m
Założenia: poddasze z płaskim sufitem na wysokości 2,50 m. Ścianka kolankowa ma 1,00 m, a dach nachylenie 45°. Wymiary pomieszczeń są podane po tynku. Pokoje i łazienka leżą wzdłuż ścianki kolankowej i mają po 4,00 m głębokości, a korytarz biegnie pod płaskim sufitem. Pokój 4 × 5 m z tego przykładu otworzysz w Baukit.
- Linie wysokości. Linia 1,40 m leży (1,40 m − 1,00 m) ÷ 1 = 0,40 m od ścianki kolankowej. Linia 2,20 m leży (2,20 m − 1,00 m) ÷ 1 = 1,20 m od ścianki.
- Pasy w sypialni 4,00 × 5,00 m. Pas 0%: 0,40 × 5,00 = 2,00 m². Pas 50%: (1,20 − 0,40) × 5,00 = 4,00 m². Pas 100%: (4,00 − 1,20) × 5,00 = 14,00 m².
- Powierzchnia użytkowa sypialni. 14,00 + 0,5 × 4,00 = 16,00 m² przy 20,00 m² podłogi.
- Pozostałe pomieszczenia liczysz tak samo. Każdy metr długości pomieszczenia wzdłuż ścianki kolankowej daje tu 3,2 m² powierzchni użytkowej z 4,0 m² podłogi.
- Suma poddasza.
| Pomieszczenie | Wymiary | Podłoga | Powierzchnia użytkowa |
|---|---|---|---|
| Sypialnia | 4,00 × 5,00 m | 20,00 m² | 16,00 m² |
| Pokój | 4,00 × 3,50 m | 14,00 m² | 11,20 m² |
| Łazienka | 4,00 × 2,50 m | 10,00 m² | 8,00 m² |
| Korytarz (pod płaskim sufitem) | 1,20 × 6,00 m | 7,20 m² | 7,20 m² |
| Razem poddasze | 51,20 m² | 42,40 m² |
- od 2,20 m: 100%
- 1,40–2,20 m: 50%
- poniżej 1,40 m: 0%
- linia 1,40 m (0,40 m od ścianki)
- linia 2,20 m (1,20 m od ścianki)
Na tym poddaszu do powierzchni użytkowej nie wchodzi 8,8 m², czyli ok. 17% podłogi. Gdy dodasz parter, sumujesz obie kondygnacje. Pomieszczenia na parterze z płaskim sufitem powyżej 2,20 m liczysz w całości.
- Linia 1,40 m od ścianki
- 0,40 m
- Linia 2,20 m od ścianki
- 1,20 m
- Pas 0%
- 2,00 m²
- Pas 50%
- 4,00 m²
- Pas 100%
- 14,00 m²
Ile zmienia tynk? Pokój zmierzony po surowych murach jako 4,03 × 5,03 m ma 20,27 m². Po odjęciu 1,5 cm tynku z każdej strony zostaje 4,00 × 5,00 m, czyli 20,00 m². To tylko 0,27 m² na pokój, ale w domu z kilkunastoma pomieszczeniami różnica sięga kilku metrów kwadratowych.
Ile powierzchni traci się na poddaszu
O wyniku decyduje głównie wysokość ścianki kolankowej. Ten sam pokój 4 × 5 m (20 m² podłogi, płaski sufit na 2,50 m) przy różnych ściankach i kątach dachu:
| Ścianka kolankowa | Kąt dachu | Powierzchnia użytkowa | Część podłogi |
|---|---|---|---|
| 0,50 m | 35° | 10,7 m² | 54% |
| 1,00 m | 45° | 16,0 m² | 80% |
| 1,60 m | 45° | 18,5 m² | 93% |
W bezpłatnym projekcie „PS.Arch 150” z katalogu GUNB (dom z poddaszem, 2023) ścianka kolankowa ma w świetle 0,81 m, a dach 42°. Pomieszczenia na poddaszu (bez klatki schodowej) mają tam 86,08 m² podłogi, a do powierzchni użytkowej wchodzi 63,81 m², czyli ok. 74%.
- Ścianka 0,50 m, dach 35°54%10,7 m² z 20 m²
- Ścianka 1,00 m, dach 45°80%16,0 m² z 20 m²
- Ścianka 1,60 m, dach 45°93%18,5 m² z 20 m²
- „PS.Arch 150”: 0,81 m, 42°ok. 74%63,81 m² z 86,08 m², całe poddasze
Policz to w Baukit
Otwórz w Baukit- Kliknij „Otwórz w Baukit”. Otworzy się poddasze z pokojem 4 × 5 m pod skosem.
- Zaznacz pokój. Na rzucie zobaczysz linie 1,40 m i 2,20 m oraz pasy liczone w 100%, 50% i 0%.
- W panelu po prawej odczytasz powierzchnię podłogi i powierzchnię użytkową pokoju.
- Zmień wysokość ścianki kolankowej albo kąt dachu i zobacz, jak zmienia się wynik.
- Naciśnij Esc, żeby nic nie było zaznaczone. Notatnik (przycisk „Notatnik” w lewym dolnym rogu albo klawisz 4) pokaże w zakładce Ilości powierzchnię użytkową całego domu.
Baukit wyznacza pasy z geometrii dachu, więc poradzi sobie także ze skosami z kilku stron pokoju. Ten sam rysunek policzy potem podłogi, farbę i ocieplenie.
Najczęstsze pytania
Czy balkon i taras wliczają się do powierzchni użytkowej?
Nie. Balkony, tarasy i loggie nie wchodzą do powierzchni użytkowej domu, nawet gdy są zadaszone. W projekcie podaje się je osobno.
Czy garaż wlicza się do powierzchni użytkowej domu?
W projektach budowlanych garaż w bryle domu zwykle wlicza się do powierzchni użytkowej budynku. Wiele katalogów podaje jednak także powierzchnię bez garażu i pomieszczeń technicznych, bo lepiej opisuje część mieszkalną. Porównując projekty, sprawdź, którą z tych liczb widzisz. W Baukit wybierasz to w regułach powierzchni.
Czy powierzchnię użytkową liczy się po tynku?
Tak. Mierzysz między gotowymi, otynkowanymi ścianami na poziomie podłogi. Jeśli masz wymiary surowych murów, odejmij grubość tynku, w projektach zwykle 1,5 cm z każdej strony.
Czy powierzchnia użytkowa do podatku od nieruchomości to to samo?
Nie do końca. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych też liczy część o wysokości 1,40–2,20 m w 50% i pomija część niższą, ale mierzy po wewnętrznej długości ścian i pomija klatki schodowe oraz szyby dźwigowe. Wynik może się więc różnić od powierzchni z projektu.
Ile powierzchni traci się na poddaszu?
Zależy od ścianki kolankowej i kąta dachu. Przy ściance 1 m i dachu 45° do powierzchni użytkowej wchodzi ok. 80% podłogi pokoju przy ścianie zewnętrznej. Przy niskiej ściance (0,5 m) i łagodniejszym dachu (35°) tylko ok. połowa.
Powiązane
5 źródeł
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1679, § 20 ust. 1 pkt 4 lit. b (zasada 2,20 m i 1,40 m, odwołanie do PN-ISO 9836), odczyt: październik 2026 (brzmienie do potwierdzenia; nie sprawdzono).
- PN-ISO 9836:2022-07 „Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych” (tytuł i punkty normy do potwierdzenia; nie sprawdzono).
- Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 1a ust. 1 pkt 5 (powierzchnia użytkowa do podatku) (nie sprawdzono).
- „PS.Arch 150”, projekt architektoniczno-budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego, autor: PS.Arch Piotr Świątkiewicz, 30 listopada 2023 r.; Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, katalog bezpłatnych projektów domów, udostępniony 15 grudnia 2023 r. (w plikach do pobrania jako „Wariant I”): zestawienie pomieszczeń (powierzchnie po odjęciu tynku 1,5 cm).
- Przykład i tabela ścianek kolankowych: obliczenie Baukit według PN-ISO 9836, 11 października 2026 r.