- Dach
- Pokrycie dachu i rynny
- Wojciech Dobry
- październik 2026
- ok. 6 min
- 2:46, napisy PL
Jak obliczyć powierzchnię dachu dwuspadowego i kopertowego
Powierzchnię dachu liczysz jako rzut dachu (razem z okapami) podzielony przez cosinus kąta nachylenia: dach dwuspadowy 14,25 × 8,65 m o nachyleniu 42° ma ok. 166 m². Dach kopertowy nad tym samym rzutem i pod tym samym kątem ma tyle samo metrów kwadratowych, ale potrzebuje więcej pokrycia na docinki: ok. 12% zamiast ok. 5%.
Jak policzyć
Najprostszy wzór działa dla każdego dachu, którego wszystkie połacie mają ten sam kąt nachylenia:
powierzchnia dachu = powierzchnia rzutu dachu ÷ cos(kąt nachylenia)
Rzut dachu to prostokąt (albo inny kształt) wyznaczony przez okapy i krawędzie dachu, a nie przez ściany. Dlatego do wymiarów domu dodajesz okapy z obu stron.
- kalenica 14,25 m
- okapy 2 × 14,25 = 28,5 m
- krawędzie szczytowe 4 × 5,82 = 23,28 m
- ściany 14,15 × 8,44 m
Dla dachu dwuspadowego możesz też liczyć wprost:
powierzchnia dachu dwuspadowego = 2 × długość okapu × długość połaci
długość połaci = połowa szerokości rzutu ÷ cos(kąt nachylenia)
Długość połaci to odległość od okapu do kalenicy mierzona wzdłuż dachu. Przydatne wartości:
| Kąt dachu | cos | Mnożnik 1 ÷ cos |
|---|---|---|
| 30° | 0,866 | 1,155 |
| 35° | 0,819 | 1,221 |
| 40° | 0,766 | 1,305 |
| 42° | 0,743 | 1,346 |
| 45° | 0,707 | 1,414 |
Przy dachu 45° każdy metr kwadratowy rzutu daje więc ok. 1,41 m² dachu.
- Długość połaci
- 5,82 m
- Pokrycie +5%
- 174,2 m²
- Membrana +10%
- 182,5 m² · 3 rol.
- Kalenica
- 14,25 m
- Okapy
- 28,5 m
- Krawędzie szczytowe
- 23,28 m
Do zamówienia potrzebujesz też długości krawędzi: kalenicy (gąsiory), okapów (pas nadrynnowy, rynny), krawędzi szczytowych (wiatrownice), naroży i koszy na dachach wielospadowych. Lukarny i inne kąty nachylenia liczysz jako osobne połacie.
Dach na planie litery L albo T liczysz tak samo, jeśli wszystkie połacie mają ten sam kąt: podziel rzut dachu na prostokąty, zsumuj ich powierzchnie i podziel sumę przez cosinus kąta. W miejscu, gdzie dwie bryły się łączą, powstają kosze. Ich długość potrzebujesz do obróbek blacharskich, a docinki wzdłuż koszy podnoszą zapas pokrycia. Gdy połacie mają różne kąty (np. lukarna albo daszek nad wejściem), każdą policz osobno ze swoim kątem.
Łaty i kontrłaty liczysz w metrach. Kontrłaty biegną wzdłuż krokwi, więc ich długość to liczba krokwi × długość połaci. Łaty biegną poziomo, w rozstawie zależnym od pokrycia: przy blachodachówce to długość modułu, a przy dachówce rozstaw z instrukcji producenta. Liczba rzędów łat na połaci to długość połaci ÷ rozstaw łat + 1, a każdy rząd ma długość okapu.
Najczęstsze błędy to liczenie z rzutu ścian bez okapów i mnożenie przez kąt „na oko”. Ile arkuszy blachodachówki zamówić, przeczytasz w artykule ile blachodachówki na dach, a odwodnienie dachu policzysz w artykule ile rynien i rur spustowych na dom.
Zapas
| Dach | Zapas w Baukit | Dlaczego |
|---|---|---|
| Bez naroży i koszy (dwuspadowy, jednospadowy) | 5% | Docinki tylko przy szczytach i kalenicy |
| Z narożami albo koszami (kopertowy, wielospadowy, na planie litery L albo T) | 12% | Ukośne cięcia wzdłuż naroży i koszy |
| Membrana dachowa | 10% | Zakłady ok. 10–15 cm między pasami |
Baukit dolicza ten sam zapas do każdego pokrycia: blachy, blachodachówki i dachówki. Wartości zapasu to praktyka dekarska. Na dachu z wieloma koszami, lukarnami i krótkimi połaciami docinek bywa więcej, a producenci blachodachówki modułowej podają liczbę arkuszy z rozkroju połaci. Przy zamówieniu pokrycia poproś więc o rozkrój i porównaj go z ilością z Baukit.
Przykład: dom 14,15 × 8,44 m z dachem 42°
Założenia jak w bezpłatnym projekcie „PS.Arch 150” z katalogu GUNB: dom 14,15 × 8,44 m po ociepleniu, dach dwuspadowy 42°, okapy 10,5 cm na długich ścianach i 5 cm przy szczytach. Okap 10,5 cm wynika z długości krokwi w przedmiarze (5,82 m); rysunek projektu podaje 10 cm. Te same dane ma przykład w Baukit.
- Rzut dachu. Długość: 14,15 + 2 × 0,05 = 14,25 m. Szerokość: 8,44 + 2 × 0,105 = 8,65 m. Rzut: 14,25 × 8,65 = 123,26 m².
- Długość połaci. 8,65 ÷ 2 = 4,325 m, a 4,325 ÷ 0,743 = 5,82 m.
- Powierzchnia dachu. 2 × 14,25 × 5,82 = 165,87 m². To samo daje rzut: 123,26 ÷ 0,743 = 165,87 m².
- Pokrycie z zapasem 5%. 165,87 × 1,05 = 174,2 m² blachy lub blachodachówki.
- Membrana z zapasem 10%. 165,87 × 1,10 = 182,5 m², czyli 3 rolki po 75 m².
- Krawędzie. Kalenica 14,25 m, czyli 8 gąsiorów po 2 m. Okapy 2 × 14,25 = 28,5 m. Krawędzie szczytowe 4 × 5,82 = 23,28 m, czyli 12 wiatrownic po 2 m.
- Rynny i rury spustowe. Rynny wzdłuż obu okapów: 28,5 m, czyli 8 rynien po 4 m. Na każdy metr rynny przypadają 2 haki: 28,5 × 2 = 57 haków. Rury spustowe: po jednej na każdą stronę, z okapu na wysokości ok. 4 m do gruntu, czyli 2 × 4 m = 8 m, w odcinkach po 3 m: 4 odcinki, do tego kolana i obejmy według instrukcji systemu.
- Pokrycie174,2 m²165,87 m² + 5% zapasu
- Membrana dachowa3rolki po 75 m² (182,5 m²)
- Gąsiory 2 m8na kalenicę 14,25 m
- Wiatrownice 2 m12krawędzie 4 × 5,82 m
- Rynny 4 m8okapy 28,5 m
- Haki rynnowe5025 na każdą rynnę
- Rury spustowe 3 m42 × 4 m, do tego kolana i obejmy
Dach kopertowy dla porównania. Nad tym samym rzutem 14,25 × 8,65 m i pod kątem 42° dach kopertowy ma też 165,87 m². Zmieniają się krawędzie: kalenica skraca się do 14,25 − 8,65 = 5,60 m, dochodzą cztery naroża po ok. 7,25 m (razem 29,0 m), a okapy biegną dookoła: 2 × (14,25 + 8,65) = 45,8 m. Pokrycie z zapasem 12% to 185,8 m², czyli o ok. 12 m² więcej niż przy dachu dwuspadowym.
- kalenica
- okapy
- krawędzie szczytowe
- naroża
- Dwuspadowy, zapas 5%174,2 m²
- Kopertowy, zapas 12%185,8 m²
Przedmiar „PS.Arch 150” podaje 165,87 m² pokrycia i membrany. Baukit z narysowanego modelu tego domu (okapy 10 cm, rzut 14,25 × 8,64 m) liczy 165,67 m² dachu, czyli różnica wynosi ok. 0,1%.
Ile to kosztuje
| Materiał | Cena typowa | ||
|---|---|---|---|
| Blachodachówka modułowa 0,5 mm (poliester)Opakowanie: m² (arkusze na wymiar) | brak aktualnej ceny | ||
| Dachówka ceramiczna zakładkowa, cena za m² połaci (ok. 10–15 szt./m²)Opakowanie: sztuka ≈ 0,09 m² (ok. 11 szt./m²) | 106,05 zł/m²90,51–130,43 · 3 sklepy | 90,51–130,43 | 3 sklepy |
| Membrana dachowa wysokoparoprzepuszczalna ok. 150 g/m²Opakowanie: rolka 1,5×50 m | 3,74 zł/m²ok. 281 zł za opakowanie3,71–5,50 · 3 sklepy | 3,71–5,50 | 3 sklepy |
| Łata dachowa 40×50 mm, impregnowana, cena za mOpakowanie: metr bieżący (łaty 3–5 m, sprzedawane na metry) | 3,95 zł/m3,40–4,50 · 2 sklepy | 3,40–4,50 | 2 sklepy |
| Gąsior do blachodachówki, 2 mOpakowanie: sztuka 2 m | brak aktualnej ceny | ||
| Wkręty farmerskie 4,8×35 do blachy, 250 szt.Opakowanie: opakowanie 250 szt. | 0,18 zł/szt.ok. 44 zł za opakowanie0,14–0,22 · 3 sklepy | 0,14–0,22 | 3 sklepy |
| Rynna PCV 125 mm, 4 mOpakowanie: sztuka 4 m (także 3 m) | 14,66 zł/mok. 59 zł za opakowanie12,73–17,23 · 3 sklepy | 12,73–17,23 | 3 sklepy |
| Hak rynnowy metalowy długi (na krokiew) do rynny PVC 125 mmOpakowanie: sztuka | 16,17 zł/szt.15,95–16,40 · 2 sklepy | 15,95–16,40 | 2 sklepy |
| Rura spustowa PCV 90 mm, 3 mOpakowanie: sztuka 3 m | 18,83 zł/mok. 56 zł za opakowanie18,00–23,41 · 3 sklepy | 18,00–23,41 | 3 sklepy |
Ceny w tabeli to mediana ofert z kilku sklepów, brutto, z datą. Blachę i blachodachówkę producenci wyceniają zwykle indywidualnie, według rozkroju dachu, więc traktuj je jako orientacyjne. Robocizny i więźby w tabeli nie ma.
Policz to w Baukit
Otwórz w Baukit- Kliknij „Otwórz w Baukit”. Otworzy się dom 14,15 × 8,44 m z dachem dwuspadowym 42° i otwartym notatnikiem.
- Zaznacz dach. Notatnik pokaże powierzchnię połaci, pokrycie z zapasem, membranę, gąsiory, wiatrownice i rynny.
- Zmień kąt nachylenia albo okapy w panelu po prawej i zobacz nową powierzchnię.
- Zmień dach na kopertowy: dojdą naroża, kalenica się skróci, a zapas pokrycia wzrośnie.
- Najedź na wiersz w notatniku, żeby podświetlić krawędzie na rzucie. Notatnik otwierasz przyciskiem „Notatnik” w lewym dolnym rogu albo klawiszem 4.
Ten sam model policzy też wełnę na poddasze i powierzchnię użytkową pod skosami.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć powierzchnię dachu z rzutu?
Policz powierzchnię rzutu dachu razem z okapami i podziel ją przez cosinus kąta nachylenia. Dla dachu 35° dzielisz przez 0,819, czyli mnożysz przez ok. 1,22. Działa to dla dachu, którego wszystkie połacie mają ten sam kąt.
Czy dach kopertowy ma większą powierzchnię niż dwuspadowy?
Nad tym samym rzutem i przy tym samym kącie nie: obie powierzchnie są równe rzutowi podzielonemu przez cosinus kąta. Dach kopertowy jest droższy, bo ma dłuższe okapy, naroża do obrobienia i więcej docinek pokrycia.
Ile dachówek na 1 m² dachu?
Zwykle od ok. 10 do 15 sztuk na metr kwadratowy, zależnie od modelu i rozstawu łat. Dokładną liczbę podaje producent dachówki. Do tego dochodzą dachówki krawędziowe, gąsiory i zapas na docinki.
Czy od powierzchni dachu odejmuje się okna dachowe?
Do zamówienia pokrycia zwykle nie, bo wokół okna i tak docinasz arkusze lub dachówki. Okna odejmujesz przy wełnie i płytach g-k od środka. W „Wariancie I” osiem okien dachowych zajmuje ok. 8,7 m² dachu.
Ile rynien potrzeba na dom?
Rynny biegną wzdłuż okapów, więc ich długość to suma okapów, z których spływa woda. Przy dachu dwuspadowym 14,25 m to 2 × 14,25 = 28,5 m rynien, czyli 8 odcinków po 4 m, i zwykle jedna rura spustowa na każdą stronę. Szczegóły w artykule ile rynien i rur spustowych na dom.
Powiązane
- Ile blachodachówki na dach 150 m²? Arkusze czy moduły
- Ile rynien i rur spustowych na dom? Rynna 125 czy 150
4 źródła
- Zapas pokrycia według kształtu dachu i zakłady membrany: zalecenia producentów pokryć i membran, praktyka dekarska (nie sprawdzono).
- Liczba dachówek na m²: karty techniczne producentów dachówek (nie sprawdzono).
- „PS.Arch 150”, przedmiar robót budowlanych, autor: PS.Arch Piotr Świątkiewicz, 20 listopada 2023 r.; Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, katalog bezpłatnych projektów domów, udostępniony 15 grudnia 2023 r. (w plikach do pobrania jako „Wariant I”): membrana i pokrycie 14,25 × 5,82 × 2 = 165,87 m², rynny 28,5 m.
- Powierzchnia dachu „PS.Arch 150” z modelu: obliczenie Baukit, 11 października 2026 r.